الشيخ محمد الصادقي الطهراني

34

نقدى بر دين پژوهى فلسفه معاصر (فارسى)

مىفهميديم و بيشترش را نمىتوانستيم بفهميم ؛ بشرى كه هنوز در آستانه‌ى آسمان اول درجا زده و از آن هم خبرى درست ندارد ، چه‌گونه مىتواند تعداد آسمان‌ها را بداند ؟ بنابراين مفسّر خداست و ما جز استفسار از قرآن راهى نداريم . اين مقدمات پنج‌گانه يا هر مقدمه‌ى بيرونى ديگر به هر عنوانى بايد طرد گردند و تنها مقدمات درونى قرآنى مورد استفاده قرار گيرند و اگر تأثير مقدمات برونى غير مطلق و يا غلط اجتناب‌ناپذير باشد در آن هنگام - نعوذباللَّه - قرآن نيازمند خواهد بود « 1 » علاوه‌كه اين مطلب در خود قرآن اكيداً نفى شده است و طرد يا اصلاح هر يك از پنج مقدمه‌ى مذكوره بايد بررسى گردد .

--> ( 1 ) - يعنى وقتى قرآن خود نيازمند به غير باشد قهراً حجيّت و ارزش و اعتبار بيانى و هدايتى خويش را از دست خواهد داد با بيانى ديگر : فرض كنيم قرآن كريم نيازمند به بيان ديگر است شكى نيست كه مُبَيّن و مُعَرِّف بايد اعرَف ، افضَل ، اكمَل ، افصَح ، ابلَغ و اجلاىِ از معرف باشد بنابراين سؤال اين است كه كدام بيان ممكن است اعرف از بيان قرآن كريم باشد ؟ اگر بيانى اعرف ، غير از خود قرآن كريم باشد قهراً آن بيان بايد افصح و ابلغ از قرآن باشد و اين محال است به همين دليل است كه عرض مىكنيم غير از قرآن كريم محال است مُبَيّن و مُفَسر قرآن كريم باشد . ( خادم‌القرآن )